Bahia

“Mensen zijn vaak verrast als ze horen dat ik Marokkaans ben. Met name Nederlanders hebben een bepaald beeld van ‘De Marokkaan’, maar dat beeld klopt niet altijd met de werkelijkheid. Er zijn vanaf de jaren zestig veel Marokkanen naar Nederland gekomen. Tussen de Marokkanen in Nederland zitten grote verschillen in taal, tradities en normen en waarden. Nederlanders weten dat niet altijd en vragen hier ook eigenlijk nooit naar. Misschien vinden ze het eng om te vragen, maar ik weet zeker dat Marokkanen en Nederlanders elkaar beter zouden begrijpen als Nederlandse mensen de verschillen binnen de Marokkaanse gemeenschap zouden kennen.

Zelf ben ik opgegroeid in Rabat en in 1979 naar Nederland gekomen voor een korte periode. Mijn echtgenoot werkte sinds 1963 als gastarbeider in de mijnen in Limburg. Na de sluiting van de mijnen is hij bij de glasfabriek in Maastricht gaan werken. Toen hij op vakantie was in Marokko leerden we elkaar kennen. We trouwden en ik liet mijn familie en baan op de redactie van een persbureau achter. Ik koos er in 1980 voor om definitief naar Nederland te vertrekken. In die tijd was Nederland veel behulpzamer en vriendelijker naar migranten toe dan nu. Ik kwam in Heerlen terecht en voelde me al heel snel thuis. Ik woonde in een flat en had veel contact met mijn buren. Ik raakte al snel bevriend met een aantal Nederlandse vrouwen. Mijn beste vriendinnen zijn Nederlanders die ik vanaf mijn eerste jaar in Nederland ken. We zijn nog altijd goed bevriend, doen veel samen ik heb veel steun van hen gekregen toen mijn echtgenoot en vader van mijn kinderen in 1998 overleed. Mijn kinderen waren toen twaalf en veertien jaar oud. Ik werd op dat moment vader, moeder en kostwinner.

In die tijd had je nog geen taallessen en inburgeringscursussen. Ik heb zelf de taal geleerd met hulp van woordenboeken en films met ondertiteling. Ik ging naar Leeuwenborgh en volgde een opfriscursus om administratief werk te kunnen gaan doen. Ik vond uiteindelijk een goed baan bij een reïntegratiebedrijf in Heerlen. Ik maakte twee reorganisaties mee binnen dat bedrijf. Veel mensen van mijn afdeling moesten weg en iedereen dacht dat ik er als eerste uit zou moeten. Ik vergeet nooit meer dat de directeur mij persoonlijk kwam vertellen dat ik mocht blijven. Hij zei dat ik de baan had verdiend. Toen er later nog een derde reorganisatie aankwam heb ik aangegeven dat ik eventueel met een regeling wilde vertrekken, omdat ik toch bijna met pensioen kon gaan. Ik heb altijd met plezier mijn werk gedaan en heb veel aan die directeur te danken. Hij zag wat ik kon en heeft me de kans gegeven mezelf te laten zien.

Toen mijn baan stopte kon ik niet stil blijven zitten. Ik heb altijd vrijwilligerswerk gedaan maar niet zo intensief als nu. Momenteel ben ik bijna elke dag bezig met mijn vrijwilligerswerk voor SMKK: Stichting Meer Kleur en Kwaliteit. De stichting bestaat sinds 1994 en is in 1998 officiaal erkend door Provincie Limburg. Het bestuur van SMKK bestaat uit vrouwen van verschillende de nationaliteiten. Naast het bestuur zijn op diverse plaatsen in Limburg vrijwilligers voor onze organisatie. Het zijn allemaal vrouwen die beschikken over een divers en uitgebreid netwerk. Zelf ben ik vanaf 2006 betrokken bij SMKK en inmiddels ben ik voorzitter. Het doel van SMKK is om migranten en vluchtelingenvrouwen volwaardig te laten participeren in de Nederlandse samenleving. Dat houdt in: meedoen, meedenken, meebeslissen en meebepalen.

Een voorbeeld van wat we doen is het project Besma. Het project is in 2010 ontwikkeld door SMKK met als doel om vrouwen van vijfenvijftig jaar en ouder uit hun isolement te halen. Inmiddels zijn er vijf groepen actief vanuit Roermond, Weert, Heerlen, Venlo en Maastricht. De belangrijkste schakel in het project zijn de vrouwen zelf. De deelnemers geven aan waar zij behoefte aan hebben en stellen samen met de vrijwilligers op locatie een planning op. Het doel is om de vrouwen uiteindelijk weer in hun kracht te zetten in hun dagelijks functioneren, maar ook zorgen dat zij een sociaal netwerk kunnen opbouwen en onderhouden. Besma betekent ‘Glimlach’ in het Arabisch. Waar die naam vandaan komt? Één van de deelneemsters was al veertig jaar in Nederland maar kwam alleen maar buiten als ze naar de supermarkt ging. Ze zij: “Dankzij jullie activiteiten heb ik nu een netwerk van andere vrouwen om mee heen, kom ik vaker buiten en heb ik weer een glimlach op mijn gezicht.” Eenzaamheid is een probleem voor mensen van alle nationaliteiten in Nederland. Mensen zijn steeds vaker alleen maar met zichzelf bezig. Binnen de buitenlandse gemeenschap is eenzaamheid nog lastiger aan te pakken, omdat er bij de eerste generatie van migranten vaak een achterstand in de taal is. Daarbij zitten bescheidenheid en schaamte heel erg in de cultuur verweven zitten. Het is voor hen misschien wel nóg moeilijker om naar buiten te gaan.

Naast Besma werkt SMKK nog aan vele andere projecten, bijvoorbeeld over zorg en gezondheid. Ook organiseren we regelmatig bijeenkomsten en sessies waarin we dialogen over taboes aangaan met bepaalde groepen in de gemeenschap. Gisteren stond ik bijvoorbeeld voor een groep van vijftien mannen in een moskee. Samen met een mannelijke collega van een organisatie waar SMKK veel mee samenwerkt, hebben we gepraat over diversiteit in seksualiteit. Niemand van de vrouwelijke vrijwilligers wilde voor deze groep gaan staan, maar omdat wij het belangrijk vinden dat deze onderwerpen worden besproken, hebben we het toch gedaan. In de geloofsgemeenschap wordt vaak weggekeken als het over thema’s in de taboesfeer gaat.

Wat ik wil meegeven aan vrouwelijke vluchtelingen en migranten in Nederland? Allereerst is het belangrijk dat je de taal leert beheersen. Taal is de sleutel tot alle mogelijkheden in je toekomst. Als je de taal niet beheerst kun je nooit het maximale uit jezelf halen. Ten tweede is het belangrijk om ook je kinderen te stimuleren altijd het beste uit zichzelf te halen.”